09:10 13/07/2016

Từ người ngay trở thành kẻ gian vì thiếu hiểu biết

SKCĐ- Do thiếu hiểu biết pháp luật mà thời gian qua nhiều chủ nợ đã trở thành người phạm tội vướng vào vòng lao lý, với các tội danh như “cướp tài sản”, “cưỡng đoạt tài sản”…

Hà Nội: CTCP Daiichi bị tố lừa đảo chiếm đoạt tài sản của học sinh

Bắt 8 đối tượng nửa đêm mang mắm tôm đi 'khủng bố' đòi nợ

Côn đồ xông vào nhà chém người đòi nợ

Do thiếu hiểu biết pháp luật mà thời gian qua nhiều chủ nợ đã trở thành người phạm tội vướng vào vòng lao lý, với các tội danh như “cướp tài sản”, “cưỡng đoạt tài sản”… Vậy, các chủ nợ cần làm gì để lấy lại tiền một cách hợp pháp?

9-cach-doi-no-cuoi-nam-dam-bao-lay-lai-duoc-tien1
ảnh minh họa

Trả giá vì tính nóng vội

Mới đây nhất Công an quận Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết, đã khởi tố Nguyễn Phương Nam (25 tuổi) và Trần Nhựt Nhân (38 tuổi, cùng trú ở TP Hồ Chí Minh) về tội “Cướp tài sản”. Theo điều tra, cuối năm 2015, anh Phương (27 tuổi, ở Quảng Ngãi) có nợ Nam hơn 100 triệu đồng, nhưng sau đó anh Phương bỏ ra Hà Nội làm thuê cho một cửa hàng máy tính. Cuối tháng 5/2016, Nam cùng Nhân (là anh họ vợ) ra Hà Nội tìm anh Phương giải quyết nợ nần.

Thấy anh Phương đi ăn về, Nam và Nhân gí “con nợ” vào tường rồi giật lấy diện thoại và ví tiền bên trong có 3 triệu đồng. Ngoài ra, Nam và Nhân còn lấy tài sản của cửa hàng anh Phương làm thuê. Cũng tương tự trường hợp của Nam ngày 27/8/2015, Công an huyện Đức Cơ nhận được đơn trình báo của anh Hồ Tố Bình (tổ 5, thị trấn Chư Ty, huyện Đức Cơ) về một vụ cưỡng đoạt tài sản xảy ra chiều 26/8.

Theo nội dung đơn, chiều 26-8, khi 2 người làm công cho anh Bình là các anh Lê Minh Dương và Tô Hoài Nam đang cắt cao su tại khu vực vườn cao su của Công ty 72 (thôn Chư Bồ 1, xã Ia Kla, huyện Đức Cơ) thì một nhóm đối tượng đi trên 1 xe ô tô loại 16 chỗ xuất hiện. Sau khi lấy 2 chiếc cưa lốc hiệu STIHL của anh Bình bỏ lên xe ô tô, các đối tượng đã rời khỏi hiện trường.

Ngay sau khi nhận được đơn của anh Bình, lãnh đạo Công an huyện Đức Cơ đã chỉ đạo Đội Cảnh sát Điều tra tội phạm về Hình sự-Kinh tế-Ma túy tiến hành xác minh làm rõ. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, chiều 27/8, Công an huyện Đức Cơ đã xác định được danh tính một trong số các đối tượng đã tham gia vụ cưỡng đoạt tài sản của anh Hồ Tố Bình, đó là Bùi Thị Hằng (SN 1983, trú tại tổ 1, phường Hoa Lư, TP. Pleiku).

Khi được mời về Công an phường Tây Sơn (TP. Pleiku) làm việc, Hằng đã thừa nhận việc lấy 2 chiếc cưa lốc của anh Bình. Theo khai nhận của Hằng, hồi đầu năm 2015, Hằng có cho một thanh niên tên là Nguyễn Văn Nam (một người làm công cho anh Hồ Tố Bình, SN 1988, trú tại xã Ia Dơk, huyện Đức Cơ) vay 70 triệu đồng. Thời gian gần đây, Hằng có điện và lên tìm Nam nhiều lần để đòi tiền nhưng Nam đều lẩn tránh.

Vì vậy, chiều 26/8, Hằng rủ anh trai mình là Bùi Văn Hùng (SN 1981) và Trần Hoàng Hùng Vỹ (SN 1986), Nguyễn Văn Cường (SN 1986, cùng trú tại tổ 1, phường Hoa Lư) lên Đức Cơ tìm Nam để hỏi chuyện nợ nần. Khi đến thôn Chư Bồ 1, thấy một nhóm thanh niên đang cắt cao su, nghĩ Nam có trong đó, nhóm của Hằng dừng xe rồi bước xuống. Dù không thấy Nam nhưng Hằng vẫn bảo những người đi cùng lấy 2 chiếc cưa lốc bỏ lên xe rồi đem về nhà cất. Mục đích của Hằng khi làm vậy là để buộc Nam phải trả nợ cho Hằng.

Trao đổi với PV, luật sư Lê Văn Kiên (Trưởng văn phòng Luật sư Ánh sáng Công lý) cho biết, trường hợp chủ nợ vi phạm luật khi đi giải quyết nợ nần như Nguyễn Phương Nam hiện nay khá phổ biến. Luật sư Kiên cho rằng, nếu nôn nóng khi đòi nợ, các chủ nợ có thể mắc hàng loạt tội danh nghiêm trọng như “Cưỡng đoạt tài sản”, “bắt giữ người trái pháp luật”, “cướp tài sản".

“Tôi lấy ví dụ xảy ra từ thực tế, chủ nợ đưa con nợ về nhà mình hoặc “giam lỏng” ở một địa điểm nào đó để lấy tài sản, thúc ép trả nợ thì chủ nợ có thể bị xử lý về hành vi “Bắt giữ trái pháp luật” và “cưỡng đoạt tài sản”. Còn hành vi sử dụng vũ lực, đe dọa, khống chế tài sản con nợ ngay tức khắc có thể khiến chủ nợ bị xử lý về hành vi “Cướp tài sản””, luật sư Kiên phân tích.

Còn theo Đại tá An Thanh Bình, Trưởng Công an huyện Gia Lâm (Hà Nội) cho biết, công an quận từng thụ lý điều tra nhiều vụ án chủ nợ trở phạm tội khi đi đòi nợ. “Nhiều người nhận thức rất đơn giản, ra đường gặp người nợ tiền mình thế là nhảy vào đánh người ta lấy xe máy để trừ nợ. Họ không nhận thức được, hành động như vậy là “cướp tài sản”. Đến khi bị bắt thì mới hối hận vì hành động bồng bột. Những vụ án như trên khiến cán bộ điều tra chúng tôi day dứt bởi nhiều người phạm tội chỉ vì thiếu hiểu biết pháp luật.”, Trưởng Công an huyện Gia Lâm nói.

Thế nào là đòi nợ không phạm luật ?

Thực tiễn đời sống thường xuyên diễn ra các hoạt động vay mượn tiền với nhau. Theo Luật sư Nguyễn Văn Khôi, việc thu hồi tiền đã cho vay được thực hiện như sau: Nếu người vay tiền có hành vi gian dối ngay từ khi thực hiện giao dịch hoặc có hành vi tẩu tán tài sản, bỏ trốn... nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc sử dụng khoản tiền vay vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả thì hành vi của người đó có dấu hiệu phạm tội (tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” hoặc tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”).

Trong trường hợp này, người cho vay tiền cần làm đơn tố giác gửi Cơ quan Điều tra, đề nghị tiến hành điều tra nếu có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can theo quy định của pháp luật.

Nếu xảy ra vụ án hình sự thì khi xét xử tòa án sẽ giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự, theo đó người vay tiền vừa bị giải quyết về vấn đề hình sự vừa phải bồi thường số tiền chiếm đoạt cho người bị hại do hành vi phạm tội mà người vay tiền gây ra, theo quy định tại Điều 28 Bộ luật Tố tụng Hình sự. Nếu người vay tiền không có dấu hiệu phạm tội thì đây chỉ là giao dịch dân sự bình thường, việc không trả được nợ đúng hạn là do nhiều nguyên nhân.

Người cho vay tiền có quyền khởi kiện đến tòa án có thẩm quyền để buộc người vay tiền trả lại tiền. Đây là giao dịch vay tài sản không có tài sản bảo đảm nên sau khi bản án có hiệu lực pháp luật của tòa án tuyên buộc bên vay phải trả tiền  thì những tài sản của người vay (nếu có) sẽ được Cơ quan Thi hành án Dân sự kê biên, phát mại để thực hiện nghĩa vụ trả nợ của người vay tiền.

Nếu tài sản của người phải thi hành án đã được đem bảo đảm để thực hiện các nghĩa vụ dân sự khác như: Đặt cọc, cầm cố, thế chấp… thì Cơ quan Thi hành án Dân sự sẽ ưu tiên trả các khoản nợ có bảo đảm, khoản tiền còn thừa mới được trả nợ cho những nghĩa vụ không có các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự - Luật sư Khôi cho biết.

Cũng có ý kiến cho rằng: Khi xảy ra tranh chấp về nợ nần, nếu bản thân người cho vay (chủ nợ) tự đòi tiền theo kiểu “xã hội đen” có thể sẽ bị xử lý hình sự về tội “Cướp tài sản” hoặc tội “Cưỡng đoạt tài sản”.

Tuy nhiên, trong trường hợp vay tiền được thực hiện dưới danh nghĩa “hùn vốn làm ăn”; thì việc đòi lại số tiền này có thể xảy ra một trong hai trường hợp sau đây: Nếu khi giao, nhận tiền, hai bên có lập thành văn bản, ghi mục đích của việc giao tiền là góp vốn kinh doanh thì việc bạn rút vốn sẽ tùy thuộc vào thỏa thuận của hai bên (nếu có) hoặc theo quy định của pháp luật; Nếu khi giao, nhận tiền, hai bên có lập thành văn bản, trong đó ghi rõ mục đích của giao dịch này là “vay tiền” thì đây chỉ là giao dịch vay và cho vay thông thường (không phải là việc góp vốn làm ăn chung).

 

An Nhiên / Tổng hợp


Bài cùng chuyên mục